Cách chọn gia sư cho con: 7 câu hỏi cần hỏi trước khi nhận lớp
Chọn gia sư không giống chọn một món hàng. Bạn không thể dùng thử rồi trả lại, và cái giá của việc chọn sai không phải là tiền mà là vài tháng học của con. Bài viết này đưa ra bảy câu hỏi nên hỏi trước khi đồng ý nhận một gia sư, cùng những dấu hiệu cảnh báo cần để ý.
1. Trước hết: xác định con cần gì
Nhiều phụ huynh bắt đầu bằng câu “tìm gia sư giỏi”, nhưng giỏi cho ai mới là câu hỏi đúng. Một sinh viên Sư phạm năm ba có thể là lựa chọn tuyệt vời cho học sinh lớp 4 mất gốc phân số, mà lại không phù hợp với học sinh lớp 12 ôn thi lấy 9 điểm.
Hãy xác định rõ con thuộc nhóm nào trong ba nhóm sau:
- Cần theo kịp bài trên lớp. Ưu tiên người kiên nhẫn, biết giảng lại từ đầu, không cần bằng cấp cao.
- Cần lấy lại căn bản đã mất. Ưu tiên người có phương pháp hệ thống, biết truy ngược lỗ hổng về đúng chương gốc.
- Cần bứt lên để thi. Ưu tiên người nắm chắc cấu trúc đề và có kinh nghiệm luyện thi thực tế.
Xác định đúng nhóm giúp bạn tiết kiệm cả tiền lẫn thời gian, vì ba nhóm này cần ba kiểu gia sư khác nhau và ba mức học phí khác nhau.
2. Bảy câu hỏi nên hỏi trước khi nhận lớp
Câu 1: Bạn đã dạy khối lớp này bao lâu?
Kinh nghiệm với đúng khối lớp quan trọng hơn tổng số năm dạy. Người dạy lớp 12 nhiều năm chưa chắc kèm lớp 3 tốt, và ngược lại.
Câu 2: Buổi đầu bạn định làm gì?
Câu trả lời tốt luôn có chữ “khảo sát” hoặc “kiểm tra xem con đang ở đâu”. Ai trả lời “dạy luôn bài trên lớp” thường sẽ dạy theo sách chứ không dạy theo con.
Câu 3: Bạn sẽ báo cáo tiến độ cho tôi thế nào?
Một tin nhắn ngắn mỗi tuần và một báo cáo đầy đủ mỗi bốn tuần là mức hợp lý. Không có cơ chế báo cáo thì sau ba tháng phụ huynh sẽ không biết con tiến bộ hay không, ngoài việc nhìn điểm số.
Câu 4: Nếu con không hiểu bài thì bạn xử lý ra sao?
Câu này để nghe cách nghĩ. Người có nghề sẽ nói về việc tìm xem con hổng từ đâu. Người chưa có nghề sẽ nói về việc giảng lại chậm hơn.
Câu 5: Bạn có thể cam kết lịch học ổn định trong bao lâu?
Với sinh viên, hãy hỏi thẳng về lịch thi và kỳ thực tập. Lớp bị gián đoạn giữa chừng vì gia sư bận thi là tình huống rất hay gặp và ảnh hưởng nhiều đến con.
Câu 6: Nếu con nghỉ buổi thì tính thế nào?
Nên thống nhất ngay từ đầu để tránh khó xử về sau. Thông lệ hợp lý: báo trước 12 giờ thì không tính buổi đó, nghỉ không báo thì vẫn tính lương.
Câu 7: Bạn kỳ vọng gì ở phía gia đình?
Gia sư có nghề luôn có yêu cầu ngược lại: con phải làm bài về nhà, phụ huynh giữ không gian yên tĩnh, không cắt buổi tùy hứng. Ai không đặt yêu cầu nào thường cũng không đặt kỳ vọng nào.
3. Những dấu hiệu nên dừng lại
Có vài tín hiệu cho thấy nên cân nhắc lại, dù hồ sơ nghe rất hay:
- Hứa hẹn con số cụ thể quá sớm. “Ba tháng lên 9 điểm” là lời hứa không ai đảm bảo được khi chưa biết con đang ở đâu.
- Yêu cầu đóng tiền nhiều tháng trước. Không có lý do chính đáng nào để phụ huynh phải trả trước cả khóa.
- Né tránh câu hỏi về bằng cấp hoặc giấy tờ xác minh. Người trung thực không ngại chuyện này.
- Không chịu có buổi học thử. Buổi thử là quyền lợi cơ bản của gia đình.
- Đề nghị làm việc riêng, bỏ qua trung tâm. Nghe thì rẻ hơn, nhưng khi có vấn đề về lương, lịch học hay chất lượng thì không còn ai đứng ra xử lý.
4. Vì sao buổi học thử quan trọng hơn hồ sơ
Hồ sơ cho biết gia sư biết gì. Buổi học thử cho biết gia sư truyền đạt được bao nhiêu phần trong số đó, và quan trọng hơn: con có chịu hợp tác với người này không.
Sự hợp nhau giữa gia sư và học sinh là yếu tố khó đánh giá qua giấy tờ nhưng ảnh hưởng rất lớn. Một em nhút nhát học với gia sư nói nhanh, đòi hỏi cao thường sẽ càng co lại. Một em hiếu động học với gia sư quá nhẹ nhàng thì lại không có kỷ luật.
Sau buổi thử, hãy hỏi con ba câu: Con có hiểu bài không? Con có dám hỏi lại khi chưa hiểu không? Con thấy học với anh/chị này thế nào? Câu thứ hai thường tiết lộ nhiều nhất.
5. Đổi gia sư không phải là thất bại
Nhiều phụ huynh ngại đổi người vì sợ con mất đà, hoặc ngại với gia sư. Nhưng để một lớp không hợp kéo dài ba tháng còn tốn kém hơn nhiều — cả tiền lẫn sự tự tin của con.
Ở trung tâm chúng tôi, phụ huynh được đổi gia sư miễn phí tối đa ba lần cho đến khi tìm được người phù hợp, mỗi lần đổi đều có buổi học thử riêng. Cơ chế này tồn tại chính vì việc hợp nhau không phải lúc nào cũng đoán trước được.
6. Tự tìm hay qua trung tâm
Tự tìm qua người quen có lợi thế về niềm tin ban đầu và thường rẻ hơn một chút. Nhưng khi phát sinh vấn đề — gia sư nghỉ ngang, dạy không hiệu quả, bất đồng về lương — thì gia đình phải tự xử lý, và chuyện này dễ làm mất lòng người giới thiệu.
Qua trung tâm thì hồ sơ được xác minh trước, có người đứng ra giải quyết khi có mâu thuẫn, và có cơ chế đổi người rõ ràng. Điều phụ huynh cần kiểm tra là: trung tâm đó có thu phí của phụ huynh không, và chính sách đổi người có được ghi rõ hay chỉ nói miệng.
7. Tóm lại
Chọn gia sư tốt bắt đầu từ việc biết con mình cần gì, chứ không phải từ việc tìm người giỏi nhất. Bảy câu hỏi ở trên giúp bạn phân biệt người có nghề với người chỉ có kiến thức. Và dù chuẩn bị kỹ đến đâu, hãy giữ quyền đổi người — vì sự hợp nhau chỉ kiểm chứng được sau khi đã ngồi học cùng nhau.
Phụ huynh muốn được tư vấn cho trường hợp cụ thể của con có thể xem quy trình đăng ký hoặc gọi 0968 792 927. Trung tâm không thu phí môi giới từ phụ huynh.